Zam gelince fiyat nasıl güncellenir? Kârı korurken raf, kasa ve teraziyi aynı gün değiştirmek
Tedarikçiden zam geldi ama satış fiyatı aynı kaldıysa kârınız fark edilmeden azalıyor; raf etiketi eski kaldıysa kasada müşteri lehine fiyat uygulanıyor. Zam gününü kâr oranını koruyarak, etiket ve teraziyle birlikte yönetmenin adımları.
KozSoft Ekibi · Koznet Bilişim Teknolojileri Limited Şirketi Yayın: 6 dakika okuma
Dağıtıcının faturası geldi; elli kalemin yirmisinde alış fiyatı artmış. Siz bunu ancak birkaç hafta sonra, ay sonunda kâr beklediğiniz gibi çıkmayınca fark ediyorsunuz. Ya da fiyatları kasada değiştirdiniz ama raftaki etiketler eski kaldı; müşteri raftaki fiyatı ödemek istiyor ve haklı. Zam dönemi, kârın en kolay kaybedildiği dönemdir.
Bu yazıda zam gelen ürünlerin fiyatını kâr oranınızı koruyarak güncellemenin ve raf, kasa ve teraziyi aynı gün aynı fiyata getirmenin adımlarını anlatıyoruz.
Kısaca
Zam gelen ürünün yeni satış fiyatı, zam tutarı eklenerek değil, yeni alış fiyatı bugünkü kâr oranıyla çarpılarak bulunur; 80 TL'den 88 TL'ye çıkan üründe %25 kâr oranı için yeni fiyat 110,00 TL'dir. Kasa fiyatı değiştiği gün raf etiketi ve terazi de değiştirilmelidir.
- Zammı alış faturasında yakalayın; fiyatı değişen ürünleri o gün listeleyin.
- Yeni satış fiyatını tahminle değil, bugünkü kâr oranınızı koruyarak hesaplayın.
- Kasadaki fiyat değiştiği gün raf etiketini de değiştirin: etiket ile kasa farklıysa tüketici lehine olan fiyat uygulanır.
- Zamdan sonra indirime girecekseniz, etiketteki "önceki fiyat" son on günün en düşük fiyatıdır; meyve ve sebze gibi çabuk bozulan mallarda ise indirimden bir önceki fiyattır.
1. Zammı alış faturasında yakalayın
Zam haberini dağıtıcının sözünden değil, faturadan alın. Alış faturasını barkod okutarak girerken her satırın yeni alış fiyatını bir önceki alışla karşılaştırın. Fiyatı artan ürünler, satış fiyatı güncellenecek ürünlerin listesidir. Bu liste o gün çıkarılmazsa, zamlı mal eski fiyatla satılmaya devam eder.
2. Yeni fiyatı kâr oranını koruyarak bulun
En sık yapılan hata, zam tutarını satış fiyatına olduğu gibi eklemektir. 80,00 TL'ye alıp 100,00 TL'ye sattığınız üründe (KDV hariç, %25 kâr oranı) alış 88,00 TL'ye çıktıysa:
- Zam tutarını eklerseniz: 100,00 + 8,00 = 108,00 TL. Kâr oranınız (108 − 88) ÷ 88 = %22,73'e düşer.
- Kâr oranını korursanız: 88,00 × 1,25 = 110,00 TL. Kâr oranınız %25'te kalır.
Fark ürün başına 2,00 TL'dir; ancak yüzlerce üründe ve aylarca süren satışta bu fark dönem sonundaki brüt kârı belirgin biçimde azaltır. Kâr oranı ile satış marjının farkını ve hazır çarpan tablosunu ayrıca anlattık; burada önemli olan, her zamda hesabın maliyet üzerinden yeniden yapılmasıdır.
3. Fiyatı bir kuralla ve yukarı doğru yuvarlayın
110,00 TL gibi hesaplanmış bir fiyatı raf düzenine uygun bir fiyata yuvarlayabilirsiniz. Yuvarlamayı her ürün için ayrı karar olarak değil, tek bir kuralla yapın; örneğin tam liraya, 50 kuruşa ya da ,90 ile biten fiyata. Yuvarlama yukarı yapılmalıdır: 110,00 TL'yi 110,90 TL'ye yuvarlamak kâr oranını %26,02'ye çıkarır, 109,90 TL'ye indirmek ise %24,89'a düşürür. Kuralsız yuvarlama, birkaç zam sonra raftaki fiyatları birbirinden kopuk hâle getirir.
4. Grup ve marka zammını topluca uygulayın
Bir markanın bütün ürünlerine ya da bir ürün grubuna aynı oranda zam geldiyse ürünleri tek tek açmayın. Toplu fiyat değişikliğiyle grubu ya da markayı seçip yeni fiyatları önizlemede kontrol edin, sonra kaydedin. Tek tek yapılan değişiklikte atlanan bir ürün, rafta yanlış fiyat anlamına gelir.
5. Raf etiketini aynı gün değiştirin
Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 10. maddesine göre malın satış fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olursa tüketici lehine olan fiyat uygulanır. Bir mal adet, paket ya da koli gibi farklı birimlerden satılıyorsa her birimin fiyatı etikette ayrı ayrı gösterilir.
Kasada yeni fiyatı girip rafta eski etiketi bırakmak, fiyat farkını kendi kârınızdan karşılamak anlamına gelir. Fiyatı değişen ürünlerin etiket listesini çıkarıp etiketleri aynı gün basın; koli ve paket fiyatlarını da unutmayın.
6. Teraziyi ve tartılı ürünleri unutmayın
Şarküteri ve manav reyonunda fiyat terazide de durur. Etiketli terazi ağırlık gömülü barkod basıyorsa fiyat programda durur; programdaki fiyatı değiştirmeniz yeterlidir, kasa doğru tutarı hesaplar. Terazi kendi fiyatıyla etiket basıyorsa programdaki yeni fiyatları teraziye fiyat dosyası olarak aynı gün yükleyin.
Zamdan sonra indirim: 10 gün kuralı
Zamdan kısa süre sonra bir ürünü indirime koyacaksanız dikkat: aynı yönetmeliğin 11. maddesine göre indirimden önceki satış fiyatının tespitinde, indirimin uygulandığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır. Zamdan hemen sonra "eski fiyat" diye zamlı fiyatı yazamazsınız; on gün içinde daha düşük bir fiyat uygulandıysa önceki fiyat odur. İspat yükü satıcıdadır, bu yüzden fiyat geçmişinizin kayıtlı olması gerekir.
Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallarda bu kural uygulanmaz; indirim, indirimli fiyattan bir önceki fiyat üzerinden gösterilir.
Aynı kural 1 Ağustos 2026'dan beri broşür, sosyal medya ve internet sitesindeki indirim reklamlarında da geçerlidir; önceki fiyat yalnız indirimin yapıldığı satış kanalındaki fiyattan belirlenir (Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği).
Zam günü kontrol listesi
- Alış faturası girildi, fiyatı artan ürünler listelendi mi?
- Yeni fiyatlar kâr oranını koruyarak hesaplandı mı?
- Toplu değişiklikte atlanan ürün kaldı mı?
- Raf etiketleri, koli ve paket fiyatları dahil, aynı gün basıldı mı?
- Terazi fiyatları güncellendi mi?
Sık sorulan sorular
Zam gelince yeni fiyat nasıl hesaplanır?
Yeni alış fiyatı × (1 + kâr oranı). 88,00 TL'ye çıkan alışta %25 kâr oranı için yeni fiyat 88,00 × 1,25 = 110,00 TL'dir.
Etiket ile kasa fiyatı farklıysa hangisi uygulanır?
Tüketici lehine olan fiyat uygulanır (Fiyat Etiketi Yönetmeliği madde 10).
İndirimde önceki fiyat nasıl belirlenir?
İndirimden önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır; meyve ve sebze gibi çabuk bozulan mallarda indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır.
Terazideki fiyat nasıl güncellenir?
Ağırlık gömülü barkod basan terazide programdaki fiyatı değiştirmek yeterlidir; terazi kendi fiyatıyla etiket basıyorsa yeni fiyatlar teraziye fiyat dosyası olarak yüklenir.
KozSoft'ta
KozSoft'ta alış faturasını barkod okutarak girersiniz; alış fiyatı değişen ürünlerin yeni satış fiyatını tek pencerede, her ürünün bugünkü kâr oranını koruyarak ya da bütün ürünlere aynı kâr oranını uygulayarak verirsiniz. Yeni fiyatlar seçtiğiniz kuralla (tam lira, 50 kuruş, ,90 ya da ,99 ile biten) her zaman yukarı yuvarlanır. Toplu fiyat değişikliği grup ve markaya göre çalışır. Fiyatı değişen ürünler etiket listesine kendiliğinden düşer, faturadaki ürünlerin raf etiketini tek tıkla basarsınız. Terazi barkodunu okur, teraziye fiyat dosyası verir; indirim etiketindeki önceki fiyatı, paketli ürünlerde son on günün fiyat geçmişinden kendisi hesaplar. Alış faturası, son kullanma takibi ve personel raporları gibi özellikler paketinize göre değişir; hangi özelliğin hangi pakette olduğu ve ayrıntısı Özellikler sayfasında yazılıdır.
Bir sonraki zam gününü kendi ürünlerinizle hazırlamak için ücretsiz deneyin.
Bu yazıdaki mevzuat bilgileri yayın tarihindeki metne göredir; mali ve hukuki kararlarınızdan önce mali müşavirinize danışın.
Kaynaklar
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği (Resmî Gazete 28.06.2014, sayı 29044), madde 10 ve madde 11 (madde 11: 11.10.2025 tarihli ve 33044 sayılı değişiklik; yönetmeliğin son değişikliği 30.01.2026), mevzuat.gov.tr güncel metni, erişim 16.11.2026: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19819&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
- Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, madde 4 (indirimli satış reklamları), Resmî Gazete 01.07.2026, sayı 33297, yürürlük 01.08.2026, erişim 16.11.2026: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260701-9.htm