İçeriğe geç
KozSoft

e-Fatura nasıl kesilir? e-Arşiv ile farkı, GİB portalı ve özel entegratör yolu adım adım

Alıcı e-Fatura kullanıcısıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv fatura kesilir. GİB'in e-Belge portalı ile özel entegratör yolunun adımları, mali mühür, 7 gün kuralı, itiraz süresi ve sık yapılan hatalar. Kaynaklarıyla.

KozSoft Ekibi · Koznet Bilişim Teknolojileri Limited Şirketi Yayın: 8 dakika okuma

Lacivert zemin üzerinde belge ve gönderme simgeleri: elektronik fatura düzenleme

Bir firma sizden mal aldı ve fatura istiyor. Kâğıt koçan artık bir seçenek değil; peki faturayı e-Fatura olarak mı, e-Arşiv olarak mı keseceksiniz? GİB'in portalını mı kullanmalısınız, bir özel entegratörle mi çalışmalısınız, mali mühür şart mı? Bu soruların yanıtı, alıcının kim olduğuna ve kaç fatura kestiğinize bağlıdır.

Bu yazıda e-Fatura ile e-Arşiv faturanın farkını, faturayı kesmenin üç yolunu, portal ve entegratör adımlarını ve fatura keserken en sık yapılan hataları sırayla anlatıyoruz.

Kısaca

e-Fatura, iki e-Fatura kullanıcısı arasında düzenlenen elektronik faturadır; alıcı e-Fatura kullanıcısı değilse aynı satış için e-Arşiv fatura kesilir. Fatura, GİB'in e-Belge portalından, GİB'den izinli bir özel entegratörün sisteminden ya da GİB'e doğrudan bağlanan kendi sisteminizden düzenlenir. Özel entegratörle çalışırken faturayı isterseniz entegratörün mali mührüyle onaylatabilirsiniz; fatura her durumda teslimden itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir.

  • Satıcı ve alıcının ikisi de e-Fatura kullanıcısıysa aralarındaki bütün faturalar e-Fatura olur.
  • Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığı, GİB'in ebelge.gib.gov.tr adresinde yayımladığı kayıtlı kullanıcı listesinden anlaşılır.
  • Az fatura kesen işletme için GİB portalı yeterli olabilir; satış programından fatura kesmek için özel entegratör ya da GİB'in izin verdiği doğrudan entegrasyon gerekir. Doğrudan entegrasyon izin ve test süreci istediğinden küçük işletmeler genellikle özel entegratörle çalışır.
  • Faturanın içeriğine alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itiraz edilmezse içerik kabul edilmiş sayılır.

e-Fatura mı, e-Arşiv mi

Ayrımın dayanağı 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'dir:

  • e-Fatura: e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler birbirlerine sattıkları mal ve hizmetler için faturayı e-Fatura olarak göndermek ve almak zorundadır.
  • e-Arşiv fatura: e-Fatura kullanıcısı, uygulamaya kayıtlı olmayan alıcıya (nihai tüketici ya da e-Fatura kullanıcısı olmayan firma) fatura keserken, e-Arşiv uygulamasına dahilse e-Arşiv fatura düzenler.

Basit usul ve işletme hesabı dışındaki mükelleflerde 1 Ocak 2026'dan itibaren, tutarına bakılmaksızın bütün faturalar elektronik olarak (e-Fatura ya da e-Arşiv) düzenlenir; basit usul ve işletme hesabı mükellefleri için bu tarih 1 Ocak 2027'dir (589 Sıra No'lu Tebliğ ile değişik 509 IV.2.4.3).

Faturayı kesmeden önce alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığını kontrol edin. GİB, kayıtlı kullanıcıların güncel listesini ebelge.gib.gov.tr adresinde yayımlar.

Kimler e-Fatura'ya geçmek zorunda

509'a göre e-Fatura'ya geçiş zorunluluğu bir kısım mükellefte hasılat sınırına, bir kısmında ise faaliyet konusuna bağlıdır. Başlıca hasılat sınırları şunlardır:

  • 2022 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olanlar,
  • internetten mal ya da hizmet satanlardan ve gayrimenkul ya da motorlu taşıt işi yapanlardan 2022 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri olanlar.

Bazı mükellefler ise hasılatına bakılmaksızın e-Fatura'ya geçmek zorundadır: EPDK'dan akaryakıt ya da LPG lisansı alanlar (bayilik dahil), Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (III) sayılı listedeki malları imal ya da ithal edenler, sebze ve meyve komisyoncu ve tüccarları, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları ile medikal malzeme ve ilaç tedarikçileri, belgeli otel işletmeleri ve şarj ağı işletmecileri (509 IV.1.4).

Bu sınırların altında kalan mükellefler de isterlerse e-Fatura uygulamasına geçebilir. Geçiş zorunluluğu olmayan işletme için bile, alıcılarının çoğu e-Fatura kullanıcısı olan firmalarsa gönüllü geçiş işlemleri kolaylaştırır.

Faturayı kesmenin üç yolu

509'un V.1 bölümüne göre e-Belge uygulamalarından üç yolla yararlanılır:

  1. GİB Portal yöntemi: GİB'in internet üzerinden sunduğu e-Belge portalları. Kendi sistemini GİB'e bağlayacak altyapısı olmayan kullanıcılar içindir.
  2. Özel entegratör yöntemi: GİB'den izin almış özel entegratörlerin sistemleri aracılığıyla.
  3. Doğrudan entegrasyon yöntemi: Kendi bilgi işlem sistemini GİB'e doğrudan bağlama. Değerlendirme ve izin süreci gerektirdiği için genellikle büyük işletmelerin yoludur.

GİB portalından fatura kesmek

  1. Başvuru: ebelge.gib.gov.tr adresinde yayımlanan başvuru kılavuzlarındaki koşullara göre başvurursunuz.
  2. Hesabın tanımlanması: GİB kullanıcı hesabınızı tanımlar.
  3. Fatura düzenleme: Portalın ekranlarından alıcıyı, ürün ya da hizmeti, miktarı, fiyatı ve KDV oranını yazarak faturayı oluşturur ve gönderirsiniz.

Portal yolunda her faturada bilgileri portala yeniden yazmanız gerekir ve satış programınızdaki kayıtla portaldaki fatura ayrı yerlerde kalır. 509'a göre GİB'in portal üzerinde tanımlamadığı bir e-Belge portal yoluyla düzenlenemez.

Özel entegratörle fatura kesmek

  1. Sözleşme: GİB'den izinli bir özel entegratörle sözleşme yaparsınız. İzinli özel entegratörlerin listesi ebelge.gib.gov.tr'deki "Özel Entegratörler Listesi" sayfasında yayımlanır.
  2. Hesabın tanımlanması: Entegratör sizin bilgilerinizi GİB sistemine yükler; GİB hesabınızı tanımladıktan sonra e-Belge kesmeye başlarsınız.
  3. Onay: 509'un V.2 bölümüne göre entegratör kullanıldığında belgeler sizin mali mührünüz ya da nitelikli elektronik imzanızla, isterseniz özel entegratörün mali mührüyle onaylanır. Mali mühür almadan başlamanın yolu budur.
  4. Satış programı bağlantısı: Satış programınız entegratörünüze bağlıysa faturayı satış ekranından kesersiniz; alıcı ve satır bilgileri yeniden yazılmaz.

Entegratörler genellikle belge başına kontör ya da dönemsel paket ücreti alır; fiyatı entegratörden teklifle öğrenin.

Fatura keserken sık yapılan hatalar

  • Süreyi kaçırmak: Vergi Usul Kanunu'nun 231. maddesinin 5. bendine göre fatura, malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir; bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır.
  • Fatura gereken satışı fişle kapatmak: Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre tacire ve Kanunda sayılan diğer alıcılara tutarına bakılmaksızın fatura verilir. Nihai tüketiciye satışta bedel fatura düzenleme sınırını geçerse ya da müşteri isterse fatura verilir; bu sınır 2026'da 12.000 TL'dir.
  • Yanlış türde fatura kesmek: e-Fatura kullanıcısına e-Arşiv fatura kesmek ya da tersi. Kesmeden önce alıcının durumunu kontrol edin.
  • Kâğıt fatura düzenlemek: Elektronik olması gereken faturanın kâğıt düzenlenmesine Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1 numaralı bendindeki ceza uygulanır: belgeye yazılması gereken tutarın %10'u; 2026'da bir takvim yılındaki ilk tespitte en az 17.000 TL.

Bu yazıdaki fatura düzenleme sınırı ve ceza tutarları 2026 yılı içindir; 1 Ocak 2027'den itibaren yeniden değerleme oranıyla artar. Yeni tutarlar yayımlandığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Hatalı fatura: itiraz ve iptal

Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmemişse içeriği kabul etmiş sayılır.

509'un V.10 bölümüne göre e-Belgelerle ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da kayıtlı elektronik posta ile yapılan ihbar ve ihtarlar ile e-Belge iptal işlemleri, 1 Mayıs 2021'den itibaren ebelge.gib.gov.tr'de yayımlanan kılavuzdaki usul ve sürelerle GİB sistemine bildirilir. Hatalı bir faturayı iptal etmeden ya da yeniden düzenlemeden önce mali müşavirinizle hangi yolun uygun olduğunu değerlendirin.

Kontrol listesi

  • Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığını kesmeden önce kontrol edin.
  • Fatura sayınıza göre portal mı entegratör mü karar verin; satıştan fatura kesmek için programınızın özel entegratöre ya da GİB'in izin verdiği doğrudan entegrasyona bağlı olması gerekir.
  • Mali mühür almadan başlayacaksanız entegratörün mali mührüyle onay seçeneğini sözleşmede netleştirin.
  • Fatura bekleyen satışları ve yedi günlük süreyi her gün izleyin.
  • Alınan faturaları sekiz gün içinde kontrol edin; içerik hatalıysa süresinde itiraz edin.

Sık sorulan sorular

e-Fatura ile e-Arşiv fatura arasındaki fark nedir?

e-Fatura iki e-Fatura kullanıcısı arasında düzenlenir. Alıcı e-Fatura kullanıcısı değilse (nihai tüketici ya da kayıtlı olmayan firma) aynı satış için e-Arşiv fatura düzenlenir (509 Sıra No'lu Tebliğ).

e-Fatura kesmek için mali mühür şart mı?

Özel entegratörle çalışırsanız şart değildir: belgeler isterseniz entegratörün mali mührüyle onaylanır (509 Sıra No'lu Tebliğ, V.2).

Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığını nasıl anlarım?

GİB, e-Fatura uygulamasına kayıtlı kullanıcıların güncel listesini ebelge.gib.gov.tr adresinde yayımlar (509 Sıra No'lu Tebliğ, IV.1.4). Fatura ekranında alıcının durumunu gösteren bir satış programı bu kontrolü kolaylaştırır.

Fatura kaç gün içinde kesilmelidir?

Malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde. Bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır (Vergi Usul Kanunu madde 231/5).

Gelen e-Faturaya kaç gün içinde itiraz edilir?

Faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde; bu sürede itiraz edilmeyen faturanın içeriği kabul edilmiş sayılır (Türk Ticaret Kanunu madde 21/2).

KozSoft'ta

KozSoft e-Arşiv ve e-Fatura'yı sizin özel entegratör hesabınızla keser; bağlantılar bugün deneme aşamasındadır ve kabul denemesi süren bağlantıyı kurulum ekibimiz sizinle birlikte kurar. Kontör ücretini entegratöre ödersiniz. Hangi entegratörün hangi aşamada olduğunu Yazar kasa ve e-Belge sayfasındaki tabloda açıkça yazıyoruz. Panelde fatura bekleyen satışlar listesi, fatura sınırını aşan satışlar ve 7 gün sayacı vardır; sınır her yıl ayarlardan güncellenir. Satışı yaptığınız ekrandan faturaya geçersiniz, alıcı ve ürün bilgilerini yeniden yazmazsınız.

Fatura düzeninizi birlikte değerlendirmek için sizi arayalım ya da programı kendi işletmenizde ücretsiz deneyin.

Kaynaklar

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; mali ve hukuki kararlarınızdan önce mali müşavirinize danışın.

İlgili yazılar

Bugün başlayın, 30 gün sonra karar verin.

Kurulum, kredi kartı ve taahhüt gerekmez. Ürünlerinizi Excel'den aktarın, ilk satışınızı bugün yapın; ihtiyaç duyduğunuzda destek ekibimiz hafta sonu dahil yanınızda.

Ücretsiz deneyin Ara